ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ ĐIỀU KIỆN GIÂM HOM ĐỂ SẢN XUẤT CÂY GIỐNG TẾ TÂN LÁ TIM (Asarum cordifolium C.E.C. FISHER) BẰNG KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH TẠI VƯỜN QUỐC GIA HOÀNG LIÊN, TỈNH LÀO CAI (Tạp chí Điện tử về Nông nghiệp và Môi trường, 2025)
Tế tân lá tim (Asarum cordifolium C.E.C. Fisher) là cây thuốc quý được đồng bào Dao Đỏ sử dụng trong bài thuốc tắm chữa bại liệt, đồng thời thân rễ và rễ được dùng trị vết thương nhiễm trùng, trĩ, ho và sốt ở trẻ em. Loài này được xếp hạng “Nguy cấp” (EN) trong Danh lục Đỏ cây thuốc Việt Nam (2019) do phân bố hẹp, bị khai thác quá mức và suy giảm sinh cảnh tự nhiên. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định ảnh hưởng của nồng độ chất điều hòa sinh trưởng IBA, vị trí cắt hom, chiều dài hom và loại giá thể đến khả năng ra rễ của hom Tế tân lá tim. Thí nghiệm được tiến hành tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên trong thời gian 3 tháng, hom được giâm trong túi bầu PE, duy trì ẩm độ 80 - 90% dưới điều kiện râm mát. Kết quả cho thấy, cả 4 yếu tố nghiên cứu đều ảnh hưởng rõ rệt đến tỷ lệ và chất lượng ra rễ. Nồng độ IBA 200 ppm cho hiệu quả cao nhất, với tỷ lệ ra rễ 92%, 7,33 rễ/hom, chiều dài rễ trung bình 10,65 cm. Hom ngọn có kết quả vượt trội với tỷ lệ ra rễ 89,93%, trong khi hom dài 8 cm đạt 91,3% ra rễ, 7,31 rễ/hom và 10,54 cm chiều dài rễ. Giá thể đất vườn + phân chuồng (5: 1) là công thức tối ưu, đạt 86% ra rễ, 7,47 rễ/hom, 10,89 cm chiều dài rễ. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và kỹ thuật cho công tác nhân giống vô tính và bảo tồn loài Tế tân lá tim, góp phần phục hồi quần thể tự nhiên và phát triển bền vững nguồn dược liệu quý hiếm của Việt Nam.