KHẢ NĂNG ỨC CHẾ CHỌN LỌC CỦA CHIẾT XUẤT LÁ SAO NHÁI VÀNG (Cosmos sulphureus Cav.) ĐỐI VỚI CỎ DẠI VÀ PHẢN ỨNG SINH TRƯỞNG CỦA CÂY LÚA TRONG ĐIỀU KIỆN NHÀ LƯỚI (Tạp chí Điện tử về Nông nghiệp và Môi trường, 2025)
Trong bối cảnh nhu cầu phát triển các giải pháp kiểm soát cỏ dại thân thiện với môi trường ngày càng gia tăng, nghiên cứu ứng dụng chiết xuất lá sao nhái vàng (Cosmos sulphureus Cav.) (LSNV) trong điều kiện nhà lưới cho thấy, tiềm năng phát triển chất diệt cỏ sinh học thân thiện môi trường. Thí nghiệm sử dụng dịch chiết methanol từ LSNV đánh giá hiệu quả ức chế ba loài cỏ dại phổ biến là cỏ lồng vực nước (Echinochloa crus-galli), cỏ đuôi phụng (Leptochloa chinensis), cỏ chác (Fimbristylis miliacea) và tác động đến giống lúa OM5451. Kết quả cho thấy, chiết xuất LSNV ảnh hưởng đáng kể đến sự sinh trưởng của cỏ theo thời gian xử lý và nồng độ. Ở 0,96 g/mL, chiều cao E. crus-galli giảm còn 29,80 cm sau 14 ngày và duy trì mức thấp đến 28 ngày sau xử lý (NSXL). L. chinensis và F. miliacea cũng cho thấy, ức chế mạnh ở nồng độ ≥ 0,48 g/mL. Ngoài ra, sinh khối tươi của cả ba loài cỏ giảm 58,92 -71,23% tại 0,96 g/mL (28 NSXL), đi kèm với sự suy giảm rõ rệt tỷ lệ tăng trưởng tương đối (GR). Đáng chú ý, lúa OM5451 phản ứng tích cực ở nồng độ thấp, với chiều cao đạt 59,85 cm tại 0,03 g/mL, cao hơn đối chứng. Tuy nhiên, ở nồng độ cao hơn (0,96 g/mL), lúa bị ức chế sinh trưởng. Như vậy, LSNV có tiềm năng vừa ức chế cỏ dại hiệu quả ở nồng độ ≥0,24 g/mL, vừa có thể kích thích lúa phát triển ở nồng độ thấp hơn.